Bilety onlineDeklaracja dostepnościEN
Strona korzysta z ciasteczek!

Konferencja naukowa: Dramaturgia szopki i jej obecność w historii teatru polskiego

Pałac Krzysztofory, oddział Muzeum Krakowa, zaprasza na konferencję naukową: Dramaturgia szopki i jej obecność w historii teatru polskiego.

Termin konferencji: 9–10 grudnia 2021

Miejsce: Sala Miedziana, Pałac Krzysztofory, Rynek Główny 35, Kraków

Projekt i opieka merytoryczna: prof. Dariusz Kosiński
koordynacja: dr Karina Janik
 

Program:

9 grudnia
9.00 – otwarcie konferencji przez Dyrektora Muzeum dr. Michała Niezabitowskiego

9.15–10.30 – sesja 1: Szopka ludowa – tradycja i współczesność
Prowadzenie: dr Andrzej Szoka

● Małgorzata Oleszkiewicz (Muzeum Etnograficzne w Krakowie): Jasełka i kolędniczy teatrzyk bożonarodzeniowy a szopka krakowska. Korzenie teatru szopkowego w Polsce

Wystąpienie ukazujące specyfikę szopki krakowskiej na tle wielowiekowej tradycji jasełek (żłóbków, szopek). Wspólna pasja, która od XIX wieku połączyła murarzy z podkrakowskich wsi, naukowców i artystów, zaowocowała baśniową architekturą zapełnianą przez statyczne figurki, ukazujące krakowską opowieść o Bożym Narodzeniu, na tle typowych dla tego miasta historii, legend i postaci.

● dr Janusz Radwański (Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej): Kolędowanie z szopką na Rzeszowszczyźnie

Referat skupia się na kolędowaniu z szopką, odnotowywanym na terenie Rzeszowszczyzny jeszcze przez XIX-wiecznych etnografów, a opisywanym też przez respondentów, do których dotarli badacze realizujący w latach 2018–19 projekt prowadzony przez Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej.

10.30–11.00 – przerwa

11.00–13.00 – sesja 2: Szopka jako model teatru animacji
Prowadzenie: prof. Dorota Fox

● prof. Marek Waszkiel (Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie, filia w Białymstoku): Szopka jako teatr i jej przemiany w teatrze lalek

Wystąpienie koncentruje się na szopce jako przenośnej scenie teatralnej i jej przemianach, od wieku XVIII poczynając. W kontekście współczesnego niemal całkowitego zaniku szopki jako samodzielnej formy teatralnej, ukazane zostaną elementy szopkowej tradycji obecne w teatrze lalek, zwłaszcza po II wojnie światowej.

● prof. Jarosław Kilian (Akademia Teatralna w Warszawie, dyrektor Teatru Lalka w Warszawie): Przekształcenia szopki we współczesnym teatrze polskim

13.00–13.40 zwiedzanie wystawy pokonkursowej 79 Konkursu Szopek Krakowskich, oprowadzenie starsza kustosz Małgorzata Niechaj

13.40–15.00 przerwa obiadowa

15.00–17.00 – sesja 3: Szopka jako model dramatu
Prowadzenie: prof. Dorota Jarząbek-Wasyl

● prof. Halina Waszkiel (Akademia Teatralna w Warszawie): Szopka jako model dramatu dla teatru animacji

Tematem referatu będzie tropienie wpływu dawniejszych tekstów nawiązujących do tradycji szopki (Maria Kownacka oraz inni autorzy międzywojennego Teatru „Baj” w Warszawie; Ludowa szopka polska w zapisie Henryka Jurkowskiego) na dramaturgię teatru animacji.   

● dr hab. Dorota Fox (Uniwersytet Śląski): Szopki satyryczne i echa dramaturgii szopkowe w dramacie współczesnym

Choć powinowactwo szopek satyrycznych z tradycyjną szopką kolędową jest już czysto funkcjonalne, to specyficzna epizodyczna dramaturgia galerii marionetkowych postaci, reprezentujących określone środowiska zainteresowała także polskich dramatopisarzy współczesnych. Wystąpienie poświęcone będzie śladom dramaturgii szopkowej, w twórczości m.in. Pawła Demirskiego, Jana Czaplińskiego i Przemysława Pilarskiego

17.30 – przedstawienie: Szopka rodziny Malików

10 grudnia
10.00–12.00 - sesja 4: Szopka u źródeł rodzimych koncepcji teatru
Prowadzenie: prof. Dariusz Kosiński (UJ)

● prof. Dorota Jarząbek-Wasyl (Uniwersytet Jagielloński): Szopka w dramaturgii Wyspiańskiego

● dr hab. Wanda Świątkowska (Uniwersytet Jagielloński): Szopka w praktyce Reduty i myśli Juliusza Osterwy i Leona Schillera

Tematem wystąpienia będą inspiracje tradycją szopki w myśli teatralnej i twórczości dwóch największych reformatorów teatru dwudziestolecia międzywojennego: Leona Schillera i Juliusza Osterwy. Obaj urodzeni i wychowani w Krakowie, poszukiwali w tradycji szopkowej sposobu odnowienia teatru polskiego i upatrywali w niej źródeł polskiego stylu teatru narodowego.

12.00–12.30 – przerwa

12.30–14.30 – sesja 5: Szopka awangardy
Prowadzenie: prof. Wanda Swiątkowska (UJ)

● prof. Dariusz Kosiński (Uniwersytet Jagielloński): Dramaturgia szopki i jej awangardowe przekształcenia – wprowadzenie

Wprowadzające do sesji wystąpienie będzie próbą zarysowania mapy przejawów obecności modelu szopkowej dramaturgii w projektach i realizacjach polskiej awangardy, od programowego tekstu Tadeusza Peipera Szopka, po jej nieoczywiste echa w projekcie Teatru Symultanicznego.

● dr Karolina Czerska (Uniwersytet Jagielloński): Szopka w twórczości Józefa Jaremy

W ramach wystąpienia zaprezentowane zostaną inspiracje szopkowe, które wpłynęły na twórczość teatralną i okołoteatralną Józefa Jaremy oraz nawiązujące do szopki realizacje, począwszy od autorskiej szopki przedstawionej jesienią 1939 r w Bukareszcie i szopek w teatrze żołnierskim Armii Andersa po jego filmy eksperymentalne.

● Małgorzata Dziewulska w rozmowie z Dariuszem Kosińskim – Szopka i wertep w poszukiwaniach awangardy polskiej i ukraińskiej

Podsumowująca panel rozmowa dotyczyć będzie najnowszych ustaleń i propozycji będących owocem badań nad awangardą galicyjską prowadzonych w ramach projektu „Odzyskana awangarda. Polska awangarda teatralna w kontekście awangard Europy Środkowo-Wschodniej”.

14.40–15.45 przerwa obiadowa

Powiązane oddziały