Informacja odnośnie do prawych i operacyjnych uwarunkowań funkcjonowania budynku Celestatu w latach 1997-2026
17.04.2026
Oddział Celestat funkcjonuje w strukturze Muzeum od 1997 roku. Budynek przy ul. Lubicz 16, będący jego siedzibą, pozostaje własnością Bractwa Kurkowego, a Muzeum korzysta z niego obecnie na podstawie umowy użytkowania zawartej w dniu 15 września 2014 r., obowiązującej do 30 września 2034 r. Zgodnie z jej zapisami Muzeum zobowiązane jest wyłącznie do wykonywania drobnych napraw związanych ze zwykłym użytkowaniem obiektu, natomiast właściciel – Bractwo Kurkowe – odpowiada za koszty inne niż wskazane powyżej.
Zaznaczyć trzeba, że charakter i zakres prac remontowych przeprowadzonych w budynku Celestatu jeszcze przed powstaniem oddziału nie spełnia aktualnie wymogów określonych przez Narodowy Instytut Muzeów. Okoliczność ta ma znaczenie zasadnicze, ponieważ obecny stan obiektu nie jest wynikiem wyłącznie bieżącego zużycia, lecz także tego, że rozwiązania przyjęte jeszcze w ubiegłym wieku nie odpowiadają dzisiejszym wymaganiom w zakresie bezpieczeństwa zbiorów, warunków ekspozycji i przechowywania muzealiów.
Aby jednak sprostać podstawowym standardom Muzeum Krakowa podejmowało szereg inicjatyw, mających na celu polepszenie stanu funkcjonowania budynku i oddziału Celestat. Wszystko odbywało się zgodnie z możliwościami publicznej instytucji w zakresie prawa i zapisów umowy. Mimo licznych trudności, oddział pozostawał otwarty dla zwiedzających do października 2022 roku. Dopiero wówczas, stwierdzono brak dalszej możliwości funkcjonowania w przyjętej formule. W latach 2023 – 2024 z powodu złego stanu technicznego budynku Muzeum ograniczyło działalność do okazjonalnej oferty edukacyjnej oraz obsługi imprez brackich, organizowanych w salach wystawy stałej.
Jedną z inicjatyw ze strony Muzeum było pozyskanie środków ze Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa na prace remontowo-konserwatorskie obejmujące stolarkę drzwiowo-okienną Celestatu w roku 2022. Bractwo jednak, wbrew umowie z 2014 roku, nie zgodziło się na partycypację w kosztach remontu w wymaganym zakresie. W zaistniałej sytuacji Dyrektor Muzeum Michał Niezabitowski skierował pismo do Starszego Bractwa Zdzisława Grzelki z dnia 25 kwietnia 2023 roku, wskazując na potrzebę namysłu „nad dalszą perspektywą działania naszego oddziału w Waszej siedzibie”. 15 maja odbyło się spotkanie przedstawicieli Muzeum oraz Bractwa, a następnie wymiana korespondencji na temat koniecznych prac remontowo-konserwatorskich stolarki okiennej i drzwiowej, jednakże bez oczekiwanego efektu. W rezultacie ewentualne dalsze dofinansowanie SKOZK straciło swoją aktualność.
W piśmie z 5 czerwca 2023 roku Bractwo zaproponowało utworzenie funduszu celowego, który miałby stanowić wkład brackiej partycypacji w kosztach funkcjonowania Celestatu. Władze Muzeum, odnosząc się pozytywnie do tej inicjatywy, wskazały na potrzebę udziału w szacunkowej kwocie 100 tysięcy złotych rocznie. Taka kwota pozwoliłaby na podjęcie podstawowych kroków w ramach ewentualnych prac remontowych.
4 września 2023 roku Rada Starszych podjęła uchwałę o przeznaczeniu jedynie 20 tysięcy zł na naprawę balkonu w Celestacie. Nie ustosunkowano się jednak do postulatu wsparcia w kwocie 100 tysięcy rocznie. Tymczasem, nawet te podjęte przez Bractwo prace na wspomnianym balkonie nie zostały do dziś ukończone.
19 września 2023 roku Główny Konserwator Muzeum Anna Per-Żywolewska wydała opinię konserwatorską, dotyczącą stanu zachowania Celestatu. W przedstawionej opinii zwrócono uwagę na pojawiające się zacieki na poddaszu oraz ścianie frontowej budynku, co bezpośrednio zagrażało części muzealiów. W konsekwencji stwierdzono potrzebę częściowej ewakuacji eksponatów.
W zaistniałej sytuacji Muzeum dopełniało wszelkich starań, aby chronić zbiory, a jednocześnie wykazywało dalszą inicjatywę współpracy i potrzebę rozmów z Bractwem. 14 listopada 2023 roku w siedzibie Bractwa Kurkowego przy ul. Topolowej 3 odbyło się spotkanie obu stron z udziałem Prezydenta Miasta Krakowa, prof. Jacka Majchrowskiego. Na tym spotkaniu Prezydent wyraził swoje stanowisko w przedmiocie omawianej sytuacji, które było w pełni zbieżne z opinią władz Muzeum. Mimo to Bractwo nie podjęło żadnych dalszych kroków w celu naprawy substancji budynku.
W związku z powyższym podjęto decyzję o dyslokacji przechowywanych w Celestacie zbiorów do muzealnego Magazynu, gdzie warunki spełniają przewidziane prawem normy. W roku 2025 przechowywane w Celestacie zbiory muzealne zabezpieczono. Jednocześnie odbyły się kolejne spotkania z przedstawicielami Bractwa. Jednakże kończyły się one zazwyczaj na niezobowiązujących ogólnikowych deklaracjach ze strony brackiej delegacji. Muzeum kierując się ściśle określonymi ramami prawa oraz zapisanymi w umowie warunkami użytkowania Celestatu wysuwało kolejne możliwe opcje dalszej współpracy z Bractwem. Mimo słownych uzgodnień i deklaracji ze strony bractwa niemal wszystkie ustalenia kończyły się niepowodzeniem. W związku z powyższym Dyrektor Muzeum przedstawił Prezydentowi Miasta, Aleksandrowi Miszalskiemu, ewentualną konieczność zamknięcia muzealnego Oddziału Celestat z racji na brak perspektywy dalszej współpracy z Bractwem jako właścicielem budynku. Nie spowodowało to jeszcze zakończenia dialogu z Bractwem. Podejmowano kolejne inicjatywy rozmów i spotkań. Jednakże Muzeum spotykało się z niezrozumieniem. Przedstawiciele Bractwa, deklarując troskę o wspólne dziedzictwo, wykazywali się brakiem zrozumienia podstawowych zasad funkcjonowania nowoczesnego Muzeum i regulacji prawnych, które się do tego odnoszą. Deklarując troskę o dziedzictwo, Bractwo wykazało jednocześnie brak woli partycypowania w zabezpieczeniu budynku Celestatu, w którym ów dziedzictwo miałoby być przez Muzeum pielęgnowane i należycie prezentowane.
W związku z powyższym władze Muzeum zgłosiły do Gminy Miasta Kraków formalny postulat zamknięcia Oddziału Celestat. Mimo to Muzeum nie zamknęło możliwości dalszej współpracy z Bractwem we wszelkim możliwym w zaistniałej sytuacji zakresie. 9 października 2025 roku doszło do kolejnego spotkania, na którym Bractwo zadeklarowało podjęcie prac remontowych w Celestacie, akceptując jednocześnie konieczność odstąpienia od umowy użytkowania budynku przez Muzeum. Na czas prowadzonych przez właściciela Celestatu prac remontowych, Muzeum deklarowało współpracę z Bractwem oraz przygotowanie wystawy prezentującej brackie dziedzictwo w innej możliwej lokalizacji na czas remontu Celestatu. Mimo ustnych ustaleń Bractwo nie wykazało woli ich realizacji.
W związku z powyższym 17 listopada 2025 roku Muzeum zwróciło się do Bractwa o odbiór pamiątek brackich eksponowanych dotychczas w Celestacie na podstawie umowy użyczenia, obowiązującej do 31 grudnia 2025 roku. Mimo ustaleń, przedstawiciele Bractwa nie odebrali swoich pamiątek w ustalonym terminie 30 grudnia 2025 roku. Uzgodniono jednak, na prośbę Bractwa, możliwość wydzielenia w budynku Celestatu dwóch pomieszczeń na potrzebę przechowywania tychże artefaktów. Bractwo zadeklarowało podpisanie w tym celu odpowiedniego aneksu do umowy użytkowania przez Muzeum budynku Celestatu. Niestety, po raz kolejny deklaracji nie urzeczywistniono. W zaistniałej sytuacji Muzeum ponownie wezwało Bractwo do odbioru przechowywanych w Celestacie brackich pamiątek, wskazując jednocześnie na zły stan budynku i brak możliwości zapewnienia ich bezpieczeństwa. Wezwano jednocześnie do odbioru artefaktów o statusie depozytu. Na to również nie otrzymaliśmy odpowiedzi. Po wielu tygodniach zwłoki udało się ustalić odbiór brackich pamiątek na 17 kwietnia 2026 roku. Jednakże i tym razem odbiór nie doszedł do skutku ze względu na brak zapewnienia transportu ze strony Bractwa. Muzeum, wykazując dobrą wolę, zgodziło się na kolejne przesunięcie terminu odbioru na 24 kwietnia 2026 roku. Jednocześnie ograniczono się jedynie do wspólnego przeglądu artefaktów i uporządkowania ich na potrzeby ustalonego transportu.
Zaznaczyć trzeba, że charakter i zakres prac remontowych przeprowadzonych w budynku Celestatu jeszcze przed powstaniem oddziału nie spełnia aktualnie wymogów określonych przez Narodowy Instytut Muzeów. Okoliczność ta ma znaczenie zasadnicze, ponieważ obecny stan obiektu nie jest wynikiem wyłącznie bieżącego zużycia, lecz także tego, że rozwiązania przyjęte jeszcze w ubiegłym wieku nie odpowiadają dzisiejszym wymaganiom w zakresie bezpieczeństwa zbiorów, warunków ekspozycji i przechowywania muzealiów.
Aby jednak sprostać podstawowym standardom Muzeum Krakowa podejmowało szereg inicjatyw, mających na celu polepszenie stanu funkcjonowania budynku i oddziału Celestat. Wszystko odbywało się zgodnie z możliwościami publicznej instytucji w zakresie prawa i zapisów umowy. Mimo licznych trudności, oddział pozostawał otwarty dla zwiedzających do października 2022 roku. Dopiero wówczas, stwierdzono brak dalszej możliwości funkcjonowania w przyjętej formule. W latach 2023 – 2024 z powodu złego stanu technicznego budynku Muzeum ograniczyło działalność do okazjonalnej oferty edukacyjnej oraz obsługi imprez brackich, organizowanych w salach wystawy stałej.
Jedną z inicjatyw ze strony Muzeum było pozyskanie środków ze Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa na prace remontowo-konserwatorskie obejmujące stolarkę drzwiowo-okienną Celestatu w roku 2022. Bractwo jednak, wbrew umowie z 2014 roku, nie zgodziło się na partycypację w kosztach remontu w wymaganym zakresie. W zaistniałej sytuacji Dyrektor Muzeum Michał Niezabitowski skierował pismo do Starszego Bractwa Zdzisława Grzelki z dnia 25 kwietnia 2023 roku, wskazując na potrzebę namysłu „nad dalszą perspektywą działania naszego oddziału w Waszej siedzibie”. 15 maja odbyło się spotkanie przedstawicieli Muzeum oraz Bractwa, a następnie wymiana korespondencji na temat koniecznych prac remontowo-konserwatorskich stolarki okiennej i drzwiowej, jednakże bez oczekiwanego efektu. W rezultacie ewentualne dalsze dofinansowanie SKOZK straciło swoją aktualność.
W piśmie z 5 czerwca 2023 roku Bractwo zaproponowało utworzenie funduszu celowego, który miałby stanowić wkład brackiej partycypacji w kosztach funkcjonowania Celestatu. Władze Muzeum, odnosząc się pozytywnie do tej inicjatywy, wskazały na potrzebę udziału w szacunkowej kwocie 100 tysięcy złotych rocznie. Taka kwota pozwoliłaby na podjęcie podstawowych kroków w ramach ewentualnych prac remontowych.
4 września 2023 roku Rada Starszych podjęła uchwałę o przeznaczeniu jedynie 20 tysięcy zł na naprawę balkonu w Celestacie. Nie ustosunkowano się jednak do postulatu wsparcia w kwocie 100 tysięcy rocznie. Tymczasem, nawet te podjęte przez Bractwo prace na wspomnianym balkonie nie zostały do dziś ukończone.
19 września 2023 roku Główny Konserwator Muzeum Anna Per-Żywolewska wydała opinię konserwatorską, dotyczącą stanu zachowania Celestatu. W przedstawionej opinii zwrócono uwagę na pojawiające się zacieki na poddaszu oraz ścianie frontowej budynku, co bezpośrednio zagrażało części muzealiów. W konsekwencji stwierdzono potrzebę częściowej ewakuacji eksponatów.
W zaistniałej sytuacji Muzeum dopełniało wszelkich starań, aby chronić zbiory, a jednocześnie wykazywało dalszą inicjatywę współpracy i potrzebę rozmów z Bractwem. 14 listopada 2023 roku w siedzibie Bractwa Kurkowego przy ul. Topolowej 3 odbyło się spotkanie obu stron z udziałem Prezydenta Miasta Krakowa, prof. Jacka Majchrowskiego. Na tym spotkaniu Prezydent wyraził swoje stanowisko w przedmiocie omawianej sytuacji, które było w pełni zbieżne z opinią władz Muzeum. Mimo to Bractwo nie podjęło żadnych dalszych kroków w celu naprawy substancji budynku.
W związku z powyższym podjęto decyzję o dyslokacji przechowywanych w Celestacie zbiorów do muzealnego Magazynu, gdzie warunki spełniają przewidziane prawem normy. W roku 2025 przechowywane w Celestacie zbiory muzealne zabezpieczono. Jednocześnie odbyły się kolejne spotkania z przedstawicielami Bractwa. Jednakże kończyły się one zazwyczaj na niezobowiązujących ogólnikowych deklaracjach ze strony brackiej delegacji. Muzeum kierując się ściśle określonymi ramami prawa oraz zapisanymi w umowie warunkami użytkowania Celestatu wysuwało kolejne możliwe opcje dalszej współpracy z Bractwem. Mimo słownych uzgodnień i deklaracji ze strony bractwa niemal wszystkie ustalenia kończyły się niepowodzeniem. W związku z powyższym Dyrektor Muzeum przedstawił Prezydentowi Miasta, Aleksandrowi Miszalskiemu, ewentualną konieczność zamknięcia muzealnego Oddziału Celestat z racji na brak perspektywy dalszej współpracy z Bractwem jako właścicielem budynku. Nie spowodowało to jeszcze zakończenia dialogu z Bractwem. Podejmowano kolejne inicjatywy rozmów i spotkań. Jednakże Muzeum spotykało się z niezrozumieniem. Przedstawiciele Bractwa, deklarując troskę o wspólne dziedzictwo, wykazywali się brakiem zrozumienia podstawowych zasad funkcjonowania nowoczesnego Muzeum i regulacji prawnych, które się do tego odnoszą. Deklarując troskę o dziedzictwo, Bractwo wykazało jednocześnie brak woli partycypowania w zabezpieczeniu budynku Celestatu, w którym ów dziedzictwo miałoby być przez Muzeum pielęgnowane i należycie prezentowane.
W związku z powyższym władze Muzeum zgłosiły do Gminy Miasta Kraków formalny postulat zamknięcia Oddziału Celestat. Mimo to Muzeum nie zamknęło możliwości dalszej współpracy z Bractwem we wszelkim możliwym w zaistniałej sytuacji zakresie. 9 października 2025 roku doszło do kolejnego spotkania, na którym Bractwo zadeklarowało podjęcie prac remontowych w Celestacie, akceptując jednocześnie konieczność odstąpienia od umowy użytkowania budynku przez Muzeum. Na czas prowadzonych przez właściciela Celestatu prac remontowych, Muzeum deklarowało współpracę z Bractwem oraz przygotowanie wystawy prezentującej brackie dziedzictwo w innej możliwej lokalizacji na czas remontu Celestatu. Mimo ustnych ustaleń Bractwo nie wykazało woli ich realizacji.
W związku z powyższym 17 listopada 2025 roku Muzeum zwróciło się do Bractwa o odbiór pamiątek brackich eksponowanych dotychczas w Celestacie na podstawie umowy użyczenia, obowiązującej do 31 grudnia 2025 roku. Mimo ustaleń, przedstawiciele Bractwa nie odebrali swoich pamiątek w ustalonym terminie 30 grudnia 2025 roku. Uzgodniono jednak, na prośbę Bractwa, możliwość wydzielenia w budynku Celestatu dwóch pomieszczeń na potrzebę przechowywania tychże artefaktów. Bractwo zadeklarowało podpisanie w tym celu odpowiedniego aneksu do umowy użytkowania przez Muzeum budynku Celestatu. Niestety, po raz kolejny deklaracji nie urzeczywistniono. W zaistniałej sytuacji Muzeum ponownie wezwało Bractwo do odbioru przechowywanych w Celestacie brackich pamiątek, wskazując jednocześnie na zły stan budynku i brak możliwości zapewnienia ich bezpieczeństwa. Wezwano jednocześnie do odbioru artefaktów o statusie depozytu. Na to również nie otrzymaliśmy odpowiedzi. Po wielu tygodniach zwłoki udało się ustalić odbiór brackich pamiątek na 17 kwietnia 2026 roku. Jednakże i tym razem odbiór nie doszedł do skutku ze względu na brak zapewnienia transportu ze strony Bractwa. Muzeum, wykazując dobrą wolę, zgodziło się na kolejne przesunięcie terminu odbioru na 24 kwietnia 2026 roku. Jednocześnie ograniczono się jedynie do wspólnego przeglądu artefaktów i uporządkowania ich na potrzeby ustalonego transportu.