Bilety onlineMuzeum dostępne
Ustawienia prywatności
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Aby uzyskać więcej informacji i spersonalizować swoje preferencje, kliknij „Ustawienia”. W każdej chwili możesz zmienić swoje preferencje, a także cofnąć zgodę na używanie plików cookie na poniższej stronie.
Polityka prywatności
*Z wyjątkiem niezbędnych

Akademia Dydaktyczna – Edukacja wizualna w przestrzeni szkolnej i ekspozycyjnej  – semestr letni 2025

Muzealna Akademia Dydaktyczna to miejsce spotkań, inspiracji i wymiany doświadczeń! Najbliższy cykl stałych środowych spotkań adresowanych dla kadry pedagogicznej, poświęcony zostanie przenikającym się od wieków w naszym mieście marszrutom literatury i historii.

Edukacja wizualna w przestrzeni szkolnej i ekspozycyjnej. Nowy semestr – 2024/2025

Socjologowie, badacze mediów i pedagodzy coraz częściej zwracają uwagę na fakt niezwykłej dominacji obrazu w kulturze, która towarzyszy człowiekowi od wczesnych lat życia. Obrazy towarzyszą nam w wielu obszarach współczesności, sprawiając jednocześnie, że komunikacja wizualna osłabia centralną do tej pory pozycję języka jako głównego medium przekazu informacji. To zjawisko staje się również zauważalne w przestrzeni edukacji szkolnej, gdzie nauczyciele funkcjonują w przestrzeniach zdominowanych przez media generujące liczne przekazy wizualne, co wymaga nowych umiejętności czytania czy interpretowania materiałów wizualnych, w tym tych tradycyjnych, takich jak fotografia czy malarstwo. Nowe media i ich popularność wymagają zatem również innych narzędzi i spojrzeń na tradycyjnie postrzegane dziedzictwo wizualne bo to uczniowie stali się „nośnikami kultury”. Ta sytuacja zachęca do zadania pytań, w jaki sposób nauczyciele mogą obecnie wykorzystywać tego typu materiały oraz jak powinno wyglądać oddziaływanie edukacyjne w procesie kształcenia na różnych poziomach, aby efektywnie motywować uczniów do twórczych postaw, samodzielności czy kreatywności. Celem edukacji w przestrzeni ekspozycji jest poszukiwanie nowych sposobów doświadczania materiałów wizualnych i prezentacja muzeum jako miejsca twórczego, gdzie kontakt z eksponatem nie powinien narzucać widzowi pewnych szablonów czy gotowej interpretacji.

Do uczestnictwa w nowym semestrze Akademii Dydaktycznej pragniemy serdecznie zaprosić przede wszystkim nauczycieli plastyki, ale i polonistów czy historyków, aby wspólnie zastanowić się nad sposobami odczytywania dziedzictwa ikonografii średniowiecznej, „klasycznego” malarstwa, fotografii czy sztuki współczesnej z perspektywy przestrzeni ekspozycji oraz obowiązującej obecnie podstawy programowej. Chcemy też pokazać, że edukacja wizualna zarówno w procesie dydaktycznym formalnym (jak i uzupełniającym – muzealnym) ma stanowić raczej podstawę do ćwiczenie pewnych umiejętności czy doświadczeń, niż samego zdobywania wiedzy.

Program 2025

5 marca 2025 r., godz. 17.00
Oprowadzanie po wystawie „Siłaczki”
Kamienica Hipolitów, Plac Mariacki
Prowadzący: Michał Hankus
Zapisy: https://muzeumkrakowa.pl/akademia-dydaktyczna

Wystawa ilustruje przemiany społeczne, polityczne, obyczajowe i kulturalne, które miały znaczenie dla emancypacji kobiet i ich dążeń do stania się pełnoprawnymi obywatelkami realizującymi swoje marzenia. Zwiedzający mogą poznać narracje dotyczące takich postaci, jak legendarna pierwsza studentka – Nawojka, losy sławnych aktorek, takich jak Helena Modrzejewska czy Antonina Hoffmann czy wreszcie ikony polskiej sztuki XX wieku -  Zofii Stryjeńskiej. Na ekspozycji podjęto również losy emancypantek, na czele z Marią Dulębianką czy Kazimierą Bujwidową. Ważną postacią jest także krakowianka - królowa przedwojennego tenisa – Jadwiga Jędrzejowska, której styl gry powalał przeciwniczki oraz ilustratorka przedwojennego „Vogue” i „Harper̒s Bazaar”- Alicja Halicka.

Spotkanie na ekspozycji stanowić będzie inspirację do interdyscyplinarnego i herstorycznego spojrzenia na dzieje Krakowa.
 

26 marca 2025, godz. 17.00 – Platforma Zoom
Od wielkiego dzwonu czyli zwyczaje i tradycje krakowskie w sztuce
Prowadząca: Izabela Okręglicka
Zapisy: https://muzeumkrakowa.pl/akademia-dydaktyczna

Prezentacja stanowić będzie nawiązanie do wystawy „ Od wielkiego dzwonu. Świętowanie w Krakowie”, którą można oglądać w Centrum Interpretacji Niematerialnego Dziedzictwa Krakowa w  Domu Pod Krzyżem. Ekspozycja ilustruje doroczne praktyki religijne, zwyczaje i obrzędy krakowskie, tak szeroko znane, jak: Lajkonika, szopkarstwo krakowskie, odpusty Emaus i Rękawka czy procesja św. Stanisława oraz wyjaśnia ich genealogię. W narracji wystawy pojawiają się wybrane tradycje mniejszości kulturowych i wyznaniowych Krakowa, takich jak święta żydowskie, protestanckie i prawosławne, które dopełniają obraz Krakowa jako miasta wielokulturowego o bogatej historii. W trakcie spotkania kuratorka wystawy scharakteryzuje w jaki sposób wybrane tradycje zostały zilustrowane w dziełach takich artystów jak Włodzmierz Tetmajer, Zofia Stryjeńska czy Jerzy Nowosielski. Pojawią się  też rozważania wskazujące wykorzystanie przestrzeni ekspozycji w podstawie programowej z zakresu wiedzy regionalnej.


9 kwietnia (środa), godz. 17.00 – Platforma Zoom
A jak Architektura – czyli o czytaniu budowli średniowiecznych w Krakowie
Prowadząca: Anna Magiera
Zapisy: https://muzeumkrakowa.pl/akademia-dydaktyczna

Być może na różnych poziomach edukacji zetknęliśmy się ze stwierdzeniem nazywającym średniowiecze ciemnymi wiekami. Ta epoka dziejowa między antykiem a odrodzeniem kryje jednak w sobie dużo światła i piękna. W średniowieczu wykształciły się dwa pierwsze style architektoniczne: romanizm i gotyk. W Krakowie zaczęto wznosić kamienne kościoły obronne, które z czasem ustępowały miejsca wysokim bazylikom ceglanym. Obok architektury sakralnej rozwijało się także budownictwo miejskie – ratusze, mury obronne, collegia studenckie. Dziś przechadzając się ulicami miasta, wciąż możemy podziwiać zabytki pamiętające tatarskie najazdy czy panowanie Jadwigi Andegaweńskiej.  W trakcie webinarium uczestnicy poznają metody odczytywania języka i idei architektury krakowskiej na przykładzie budowli średniowiecza, z których uczestnicy będą mogli wykorzystywać w trakcie prowadzonych lekcji czy spacerów miejskich.

Program 2024

16 października, godz. 17.00 
Harfa, lew, pierścień, dzbanek, czyli o czytaniu świata symboliki chrześcijańskiej 
Prowadząca: Anna Magiera (Muzeum Krakowa)
• Zapisy: Akademia Dydaktyczna - Muzeum Krakowa

 

W terminologii naukowej istnieje nazwa Biblia pauperum, która odnosi się do rękopiśmiennych ksiąg zawierających fragmenty Pisma Świętego. Wydarzenia w niej zawarte zostały opisane w przystępny i prosty sposób. Jednak w średniowieczu czytanie i pisanie nie były powszechnymi umiejętnościami. Z czasem „Biblią dla ubogich” zaczęto nazywać wszelkie wytwory artystyczne (malowidła, rzeźby czy iluminacje), które pełniły rolę dydaktyczną.

Takie „obrazkowe książeczki” przybliżały Pismo Święte zwykłym ludziom. Również i współcześnie słowo pisane często ustępuje przekazowi wizualnemu. Zewsząd bowiem otaczają nas obrazy – od reklam i plakatów po memy i emotikony. Rozumienie i właściwe interpretowanie tego, co się widzi, staje się więc codzienną koniecznością. Stąd też przed nauczycielami pojawiają się nowe wyzwania, aby w edukacji szkolnej rozwijać te kompetencje.

Muzeum Krakowa pragnie zaprosić na wykład poświęcony symbolice chrześcijańskiej. Wszak w podstawie programowej wśród lektur obowiązkowych pojawiają się fragmenty Pisma Świętego. Podczas spotkania prelegentka zaprezentuje wybrane przykłady bohaterów biblijnych i hagiograficznych.

Ten temat zostanie rozszerzony także o świętych wykraczających poza ramy szkolne. Ze szczególną uwagą omówimy ich atrybuty, a więc elementy pozwalające w prosty sposób zidentyfikować daną postać. Dzięki temu na własnej skórze doświadczymy zdolności łączenia obrazu ze słowem i osadzania go w szerszym kontekście znaczeniowym.

Na koniec zostaną zaprezentowane także dwa przykładowe scenariusze lekcji, które poruszają tematykę świętych w sposób dopasowany do młodego odbiorcy. Uczestnicy spotkania będą mogli wykorzystać wiedzę zdobytą podczas wykładu na własnych zajęciach z języka polskiego, historii, plastyki czy historii sztuki. 
 
13 listopada, godz. 17.00 
„Czytanie” medium fotografii i wykorzystanie go w procesie edukacji 
Prowadząca: Małgorzata Pióro (artystka, fotografka) 


Fotografia pomaga zamienić chaos w przestrzeń uporządkowaną. Pomaga wybierać istotne fragmenty rzeczywistości i nadawać im znaczenie, sens. Daje możliwość innego spojrzenia na świat i dostrzegać coraz więcej i zupełnie inaczej.

W każdej sytuacji patrzenie jest już z góry naznaczone kadrowaniem rzeczywistości, szukaniem postaci centralnych, zachowywaniem klimatu chwili, nawiązywaniem więzi, wyodrębnianiem szczegółów. Jest próbą utrwalenia tego, co przemija – zdarzeń upływającego czasu. Jest zapisem spostrzeżeń i refleksji. 

W fotografii „teraz” zawsze jest przeszłością – mgnieniem unoszonym przez czas. Fotografie zatrzymują ulotność ludzkiego istnienia i niepowtarzalność rzeczy. Pozwalają na zawsze zamrozić określony moment. Czas wpływa na opowiadaną na zdjęciu historię. 
Podczas webinaru, prowadząca zastanowi się nad następującymi pytaniami:
 
– Czym jest czytanie obrazu fotograficznego i jak wpływa na nasz odbiór rzeczywistości? 
– Co opowiadają o nas fotografie, które wykonujemy lub podziwiamy? 
– Czy istnieje związek pomiędzy odpornością psychiczną, a rodzajem obrazów jakie oglądamy? 
– Czy praca z obrazem może rozkręcić naszą kreatywność, odkryć lub umocnić poczucie naszej wartości, a także rozpoznać nasze talenty i ułatwić pracę nazywania emocji i mówienia o nich? 
 
27 listopada, godz. 17.00 
Na styku etnografii i sztuki. Malarstwo Wincentego Wodzinowskiego i Włodzimierza Tetmajera jako inspiracja edukacyjna 
Prowadząca: Elżbieta Lang (Muzeum Krakowa) 
 
Tetmajer i Wodzinowski, dwaj przedstawiciele młodopolskiej „chłopomanii”, którzy prostotę życia, obyczaje i pielęgnowane przez pokolenia tradycje wsi bajecznie kolorowej przenieśli do swojej twórczości. Wychowani w kulturze miejskiej, czułym spojrzeniem obdarzyli chłopski świat, stając się romantycznymi etnografami dokumentującymi wszystkie jego przejawy.

Na spotkaniu prowadząca postara się znaleźć odpowiedź na pytanie, czy dziś ich obrazy przemawiają do nas tylko barwą i artystycznym temperamentem, czy są nieczytelnie i niezrozumiałe dla dzisiejszego pokolenia, czy może jednak zdołamy odnaleźć w nich czułą narrację o przemijaniu i trwaniu tradycji oraz opowieść o nas, współczesnych, z perspektywy „zwrotu chłopskiego”.

Dla procesu edukacji inspiracją mogą stać się ikonologiczne analizy dzieł wspomnianych twórców, dostrzegające elementy antropologii, wiedzy o kulturze czy kontekstów literackich. Ich twórczość stanowić będzie również przestrzeń do rozważań nad wprowadzeniem do podstawy programowej elementów wiedzy regionalnej włączonej obecnie w interdyscyplinarną realizację wybranych przedmiotów: historii, języka polskiego, wiedzy o społeczeństwie czy plastyki.

Celem tej podstawy jest przede wszystkim rozwijanie wiedzy o kulturze lokalnej, ugruntowanie poczucia tożsamości narodowej przez rozwój tożsamości regionalnej oraz kształtowanie postaw otwartości nastawionych na pluralizm różnych kultur. 
 
11 grudnia, godz. 17.00 
Jak uczyć się przez sztukę? O interdyscyplinarnej edukacji przez sztukę i twórczość 
Prowadząca: dr Małgorzata Minchberg (Akademia Pedagogiki Specjalnej, Warszawa) 
 
Stereotypowy pogląd, że nauka i sztuka do siebie nie pasują̨, odchodzi w przeszłość́. Nie tylko edukacja humanistyczna współbrzmi z osiągnieciami na polu sztuki, ale także przedmioty ścisłe i artystyczne w rzeczywistości mogą̨ znakomicie się uzupełniać́.

Edukacja XXI wieku jawi się jako dążenie do nabywania przez uczniów umiejętności wyszukiwania, weryfikowania, a następnie wykorzystania zastanej i szeroko dostępnej wiedzy, która jest bazą do kreatywnego zastosowania. W tym kontekście naturalne staje się połączenie nauki i sztuki dla dobra holistycznej edukacji. Dzięki mocy sztuki, która sięga do emocji i głębokich uczuć, proces edukacyjny jest skuteczny i trwały.

Jak sztuka może stać się narzędziem do nabywania i utrwalania wiedzy oraz innych umiejętności? Jak – wychodząc od dzieł sztuki polskich artystów współczesnych – wywołać temat lekcji, a następnie go rozwinąć? Jak uatrakcyjnić przebieg lekcji przez używanie cyfrowych zasobów kulturowych? Na te pytania odpowiemy podczas spotkania.

Informacje organizacyjne:

  • Udział w zajęciach jest bezpłatny.
  • Większość zajęć odbywa się formie webinariów.
  • Liczba miejsc jest ograniczona – decyduje kolejność zgłoszeń. Rezerwacje przez formularz zapisu. Przed zajęciami wysyłany jest kod dostępu do spotkania.
  • W razie pytań lub wątpliwości zachęcamy do kontaktu z Działem Edukacji: edukacja@muzeumkrakowa.pl.
  • Muzeum wydaje zainteresowanym uczestnikom certyfikaty uczestnictwa.