PROGRAM ZAJĘĆ EDUKACYJNYCH ONLINE

Prowadzenie:  J. Kasińska / K. Garus
Grupa docelowa: uczniowie klas I-IV szkół podstawowych
Orientacyjny czas trwania: 60 minut

Kraków jest miastem, w którym historia miesza się z legendami. Poznając topografię miasta i jego najważniejsze miejsca oraz zabytki, będziemy odkrywali jego tajemnice i legendy. Warsztaty zaczniemy od wirtualnej podróży po dawnym Krakowie, gdzie odwiedzimy takie miejsca jak Wzgórze Wawelskie, Okół, Rynek Główny oraz zobaczymy, jak Kraków wyglądał przed wiekami. Podczas zajęć poznamy trzy legendy: o smoku Wawelskim, o Panu Twardowskim oraz o kogucie z Krzysztoforów. Każdy z uczestników zajęć, wyposażony w mapę oraz przygotowane postacie występujące we wspomnianych legendach (Pan Twardowski, pająk Maciek, diabeł, kogut, kucharka, smok, król Krak, królewna Wanda, szewczyk Skuba, owca), w trakcie opowieści będzie je przyklejał w odpowiednich miejscach oraz oznaczał śladami stóp wędrówki poszczególnych bohaterów (legenda o smoku Wawelskim – smocze jajko, legenda o Twardowskim – odcisk buta, legenda o kogucie z Krzysztoforów – ślad koguciej łapy). W ten sposób legendy wejdą na historyczny grunt Krakowa. Zajęcia podsumujemy testem sprawdzającym wiedzę zdobytą przez uczestników.

Uwaga: do przeprowadzenie zajęć potrzebne będą materiały plastyczne (kredki lub flamastry, nożyczki, klej). Przed zajęciami nauczyciel otrzyma od prowadzącego materiały niezbędne do realizacji zajęć (plan Krakowa, karta z postaciami do wycięcia).

Prowadzenie:  A. Warzecha / A. Magiera/ E. Lang
Grupa docelowa: uczniowie klas IV-VIII szkół podstawowych

Zajęcia przybliżą fenomen Krakowa - stolicy politycznej i kulturalnej Polski oraz jego najważniejszego placu miejskiego. Wspólnie poszukamy odpowiedzi dlaczego krakowski Rynek nazywany jest „sercem miasta” i dlaczego wciąż pozostaje wizytówką Krakowa.  Odkryjemy jakie funkcje pełnił na przestrzeni stuleci i jak wyglądało toczące się tu niegdyś życie codzienne. Poznamy historię najważniejszych rynkowych budynków oraz mieszkańców wielokulturowego miasta. Przeniesiemy się także w świat legend, zwyczajów oraz niezwykłych wydarzeń, które miały miejsce na Rynku. W czasie zajęć, będziemy korzystać z prezentacji multimedialnej ukazującej bogate zbiory muzealne. Przyglądniemy się też zabytkowym fotografiom, uczestnicy będą mogli również poznać dawne źródła pisane dotyczące Rynku Głównego. Odbędziemy więc prawdziwy wirtualny spacer po mieście w jego historycznej odsłonie.

Prowadzenie:  T. Karżewicz / A. Tylek  
Grupa docelowa: uczniowie klas VII-VIII szkół podstawowych oraz ponadpodstawowych

Utrata niepodległości w 1795 r. była jedną z największych tragedii jaka na przestrzeni dziejów spotkała Polskę. Po powstaniu kościuszkowskim zniknęła ona z map świata na kolejne 123 lata. Jak się to stało, że naród polski przetrwał ponad wiek bez własnego państwa? Jakie wydarzenia podtrzymywały polskiego ducha, jak społeczeństwo Krakowa i okolicy funkcjonowało w tych trudnych czasach, jak walczono na polach bitewnych, czy bez użycia broni? Jaką rolę w tych trudnych dziejach narodu odegrał Kraków i dlaczego to właśnie tutaj 31 października 1918 r. rozpoczęła się wolność?

Zapraszamy na zajęcia, w czasie których niczym z lotu ptaka, przez soczewkę o nazwie Kraków, przyjrzymy się rozbiorowej historii Polski, odkrywając równocześnie fenomen miasta będącego w tych trudnych czasach ostoją polskości. Zajęcia będą prowadzone za pomocą ożywionej prezentacji zawierającej muzealia z epoki oraz elementy aktywizujące z zadaniami do wykonania przez uczestników.

Prowadzenie:  E. Radecka / K. Kopek / J. Zdebska-Schmidt
Grupa docelowa: uczniowie szkół ponadpodstawowych, także szkół polonijnych
Orientacyjny czas trwania ok. 45 – 60 minut

Stanisław Wyspiański swój dramat oparł na kanwie prawdziwego wydarzenia, w którym brał udział. W „Weselu” realność ówczesnego Krakowa i jego mieszkańców spotyka się z fikcyjną, symboliczną przestrzenią sztuki. Aby zrozumieć ten dramat konieczne wydaje się postawienie pytań o jego konstrukcję, sensy dosłowne, metaforyczne oraz kontekst historyczny i obyczajowy. Podczas warsztatów przyjrzymy się więc faktom i mitom związanym zarówno ze ślubem Lucjana Rydla, jak i z samym dramatem Wyspiańskiego. Punktem wyjścia dla rozważań stanie się miejsce, w którym podczas zabawy weselnej Lucjana i Jadwigi narodził się pomysł na dramat opowiadających o nas, o Polakach i naszej historii.

Zajęcia w miarę możliwości odbywać się będą w przestrzeni muzeum – uczniowie będą mogli więc zobaczyć historyczne pomieszczenia w których odbyło się „Wesele”. W sytuacji gdy poprowadzenie zajęć w przestrzeni nie będzie możliwe – opierać będziemy się na fotografiach, które pozwolą równie dobrze, poznać przestrzeń wystawy.

Prowadzenie:  M. Zdeb / A. Ososinska
Grupa docelowa: uczniowie klas VI-VIII szkół podstawowych, uczniowie szkół ponadpodstawowych, studenci uniwersytetów, osoby dorosłe, seniorzy (dobór materiałów źródłowych zależny od wieku – zdjęcia, relacje, filmy)

Celem warsztatów jest przybliżenie zagadnienia Zagłady Żydów w Krakowie jako części tzw. operacji Reinhardt na terenie Generalnego Gubernatorstwa. Punktem wyjścia do omówienia tematu są polityka III Rzeszy wobec polskich Żydów w latach 1939–1941 oraz losy żydowskich mieszkańców Krakowa w trakcie niemieckiej okupacji w latach 1939–1945, z szerszym kontekstem wydarzeń w okupowanej Polsce. Podczas zajęć prześledzony zostanie proces Zagłady – od dyskryminacji słownej, poprzez dyskryminację prawną, kończąc na eksterminacji krakowskich Żydów w obozach zagłady Bełżec i KL Auschwitz-Birkenau. Poza warstwą historyczną podjęte będą również kwestie związane z prawami człowieka, dyskryminacją oraz rasizmem we współczesnym świecie.
Zajęcia warsztatowe będą oparte o prace ze źródłami historycznymi - relacjami świadków i ofiar Zagłady, materiały audio-wizualne (archiwalne zdjęcia i filmy) oraz karty pracy zbudowanej na definicjach pojęć takich jak ksenofobia, rasizm i dyskryminacja.

Prowadzenie:  W. Górny / T. Stachów
Grupa docelowa: uczniowie klas VII-VIII szkół podstawowych, uczniowie szkół ponadpodstawowych

Życie codzienne w okupowanym mieście było naznaczone terrorem i represjami ze strony Niemców. Krakowianie musieli zmagać się z trudnościami związanymi z brakiem żywności, narastającym ubóstwem i ciągłym zagrożeniem. Jednocześnie, w podziemiu kwitło życie kulturalne i edukacyjne, a mieszkańcy wykazywali postawy oporu wobec okupanta, zarówno czynne, jak i bierne. Pracując w grupach będziemy szukać odpowiedzi na pytania: czy dzieci chodziły do szkoły w czasie II wojny światowej? Jakimi pieniędzmi płacono w czasie okupacji? Jak zdobywano żywność? Dlaczego Armia Krajowa zabraniała chodzenia do kina? Dowiemy się co znaczyły takie słowa jak: szczekaczka, donos, szmugiel, kartki na żywność, tandeta, łapanki, prasa gadzinowa, tajne nauczanie, afisz śmierci, czy prasa konspiracyjna. 

Poznamy też emocje, obawy, nadzieje, oraz problemy i dylematy dnia codziennego towarzyszące rzeczywistości okupacyjnej Krakowa w latach 1939 – 1945.

W czasie warsztatów przeanalizujemy materiały historyczne: plan Krakowa,  prasę konspiracyjną i gadzinową, kartki żywnościowe, oraz afisz śmierci.

Prowadzenie: M. Lempart / M. Kuciel  
Grupa docelowa: uczniowie szkół podstawowych, seniorzy
Czas trwania: ok. 60 minut

Święta to czas wyjątkowy, inny niż codzienny, a więc taki, który potrzebuje swojego rytuału. Czas świąteczny nie ogranicza się tylko do samego dnia Świąt, ale zaczyna się dużo wcześniej i trwał dużo dłużej niż to wynika z kalendarza. W ciągu roku okazji do świętowania jest mnóstwo, ale dwie z nich są wyjątkowe, wyznaczają całoroczny rytm. Pierwsza z nich to zimowe Boże Narodzenie, pełne symboli i „odwiecznych” zwyczajów. Drugim ważnym okresem w roku była Wielkanoc wraz z Wielkim Postem i zwyczajami przedłużającymi świętowanie na wiele dni po samym Święcie. Przygotowanie palmy, malowanie jajek i lanie wodą w Lany Poniedziałek to tradycje znane i dziś. Ale jak do Wielkanocy przygotowywali się nasi pradziadkowie? Czy na poniedziałku się kończyło? I co w końcu należy włożyć do koszyczka, żeby tradycji stało się zadość? Czym była Rękawka a czym Emaus? Kiedy i gdzie spotkać można było pucheroka? W czasie zajęć uczestnikom zaprezentowane zostaną muzealne zbiory i fotografie związane z omawianymi zwyczajami. Uczestnicy będą mieli okazję opowiedzieć o własnym doświadczeniu świętowania. Na koniec rozwiążemy quiz dotyczący poznanych zwyczajów, lub mają do wykonamy proste zadanie plastyczne.

Prowadzenie: I. Okręglicka / M. Widzicka / A. Szoka  
Grupa docelowa: uczniowie kl. I-III, IV-VI szkół podstawowych, nauczyciele, studenci, środowiska polonijne, przewodnicy, muzealnicy, kulturoznawcy

Coroczny pochód orszaku Lajkonika przemierzający ulice Krakowa w oktawę Bożego Ciała to jedna z najbardziej rozpoznawalnych i barwnych tradycji dawnego stołecznego miasta. Tatarzyn na sztucznym koniu z buławą w ręce oblegany przez tłumy Krakowian rozdaje im szczęście, zwiastuje pomyślność w kolejnym roku. Zajęcia prowadzone są z pokazem autentycznych strojów orszaku, krótkich materiałów audio- video oraz prezentacji ze zdjęciami. Prowadzący opowiada o krakowskiej tradycji pochodu Lajkonika, poczynając od legendy o najeździe Tatarów i dzielnych flisakach wiślanych. Następnie przedstawia samą postać Lajkonika i członków jego orszaku. Prezentuje zgromadzone w magazynie stroje (w tym strój Lajkonika wg. projektu St. Wyspiańskiego) i omawia ich charakterystyczne elementy. Udostępnia też film ukazujący fragment pochodu oraz muzykę towarzyszącą Lajkonikowi. Do zajęć dołączony jest również link z filmowym instruktażem i wzór do wycięcia turbanu, aby młodsi uczestnicy już po zajęciach mogli przygotować swoje lajkonikowe czapki. Zakres tematyczny zajęć zostanie dostosowany do grupy odbiorców.

Prowadzenie: I. Okręglicka / M. Widzicka / A. Szoka  
Grupa docelowa: uczniowie kl. I-III, IV-VI szkół podstawowych; nauczyciele (opiekunowie grup chcących przystąpić do konkursu szopek), studenci, przyszli szopkarze; środowiska polonijne, przewodnicy, muzealnicy i kolekcjonerzy, kulturoznawcy, studenci

Zapraszamy do magicznego świata szopki krakowskiej. Zajęcia pozwolą zanurzyć się w bogatym wnętrzu tradycji i legend krakowskich.  W krótkim czasie pokażemy jak zdekodować to miejscowe dziedzictwo  – a więc poznać i zrozumieć wyjątkowość szopkarstwa krakowskiego. Opowiemy historię szopki, wskażemy najważniejsze elementy wyróżniające to krakowskie rzemiosło, przybliżymy sylwetki twórców i wskażemy gdzie nauczyć się podstaw wykonywania szopki, aby wziąć udział w dorocznym Konkursie Szopek Krakowskich. Zakres tematyczny zajęć zostanie dostosowany do grupy odbiorców.