Bilety onlineMuzeum dostępneDofinansowano ze środków Unii Europejskiej
W związku z trwającymi przygotowaniami do pierwszej monograficznej wystawy poświęconej twórczości artystycznej Wincentego Wodzinowskiego, poszukujemy prac i pamiątek związanych z artystą. Link
Strona korzysta z ciasteczek!

Przetłumaczyć rzeczy nieludzkie

Kurator wystawy
Katarzyna Kocik
Ceny biletów na wystawę
Bilet normalny 16.00 zł
Bilet ulgowy 12.00 zł
Bilet rodzinny 30.00 zł
Bilet grupowy 12.00 zł
Bilet grupowy ulgowy 11.00 zł
Karta Dużej Rodziny (bilet normalny) 8.00 zł
Krakowska Karta Rodzinna (bilet normalny) 8.00 zł
Karta Kraków dla Dużej Rodziny "N" (bilet normalny) 8.00 zł
Karta Kraków dla Dużej Rodziny "N" (bilet ulgowy) 6.00 zł
Legitymacja działacza opozycji (zamieszkałego na terenie Krakowa) 1.00 zł
Oprowadzanie od grupy plus koszt biletów wstępu na wystawę100.00 zł
Na wystawie czasowej nie obowiązuje dzień wolny od opłat za wstęp.
Wystawę czasową można zwiedzić w cenie biletu wstępu na wystawę stałą „Kraków - czas okupacji 1939-1945”.

Wystawa czasowa w Fabryce Oskara Schindlera otwarta dla publiczności od 31 marca 2023 do 31 grudnia 2023.

Pod koniec 1944 r., w wyzwolonym spod okupacji niemieckiej Lublinie, Centralny Komitet Żydów w Polsce wraz ze Związkiem Literatów i Dziennikarzy Żydowskich powołał Centralną Żydowską Komisję Historyczną, której głównym zadaniem było zbieranie materiałów źródłowych, w tym relacji świadków Zagłady, oraz udostępnianie zgromadzonych zasobów instytucjom zaangażowanym w ściganie i osądzanie niemieckich zbrodniarzy wojennych. Świadectwa ocalałych miały pozwolić na opis doświadczenia Żydów w czasie okupacji niemieckiej. Pracownicy Komisji wychodzili z założenia, że wykazy, statystyki, naukowe sformułowania nie wyrażą tego co w tym wszystkim było najbardziej istotne: „tragicznej treści człowieczej”. Zadania dokumentowania Zagłady podjęli się żydowscy badacze, którzy sami byli ofiarami prześladowań. Większość z nich nie była zawodowymi historykami. W czasie wojny znaczna ich część straciła wszystkich bliskich. Mieli świadomość, że dokumentują zdarzenia  „niepojęte w swej zbrodniczości i okrutnej grozie”.

Jednym z najaktywniejszych oddziałów CŻKH była Wojewódzka Żydowska Komisja Historyczna w Krakowie. W 1946 r. wydała pierwsze opracowanie poświęcone losom krakowskich Żydów w czasie wojny. Ukazało się ono w związku z trzecią rocznicą likwidacji getta w mieście. We wstępnym tekście, kierownik krakowskiego oddziału Komisji, Michał Maksymilian Borwicz, z jednej strony wielokrotnie poruszył temat trudności związanych z werbalizowaniem doświadczenia wojennego prześladowanych: „wspominamy Wasze losy, świadomi, że nie potrafimy ich wyrazić”, „trudno mówić o Waszych przeżyciach”, „mowa ludzka jest w tym wypadku bezsilna”, z drugiej podkreślał, że „należy jednak mówić”.

W jaki sposób pierwsi badacze Zagłady mówili o wojennym doświadczeniu Żydów? Jak interpretowali zdarzenia z tego czasu? Jakie były efekty ich prac?

Wystawa opowiada o tużpowojennych próbach rozrachunku ludności żydowskiej z tragicznym doświadczeniem okupacji niemieckiej w Krakowie oraz porusza sprawę pamięci o żydowskich ofiarach wojny w mieście. Narracja wystawy skupia się wokół czterech zagadnień: przetrwania prześladowanych, dokumentowania i osądzania wydarzeń czasu wojny oraz współczesnego tłumaczenia, wyjaśniania tragicznej przeszłości.

Ekspozycja została podzielona na pięć części. Pierwsza z nich odnosi się do zagadnienia powrotu ocalałych do Krakowa oraz atmosfery społeczno-politycznej w mieście po jego wyzwoleniu spod niemieckiej okupacji. Druga część ekspozycji, Dokumentowanie, poświęcona jest losom badaczy z Wojewódzkiej Żydowskiej Komisji Historycznej w Krakowie oraz różnym formom jej aktywności. Kolejna, Osądzanie, opowiada o sprawcach odwołując się do  relacji z procesów niemieckich zbrodniarzy wojennych, które odbyły się w Krakowie w latach 1946-1948 i podczas których szczególną uwagę przywiązywano do zbrodni dokonywanych na ludności żydowskiej z miasta. W następnej części, Tłumaczenie, poruszone zostały wątki dotyczące powojennego procesu wyjaśniania, tłumaczenia tragedii wojny w Polsce.

W specjalnie wyodrębnionej przestrzeni ekspozycji przedstawione zostały cytaty z kart zgonów, opracowanych przez WŻKH w Krakowie, na podstawie danych przekazanych placówce pod koniec 1945 r. przez ocalałych Żydów. Znajdują się w nich informacje na temat śmierci członków rodziny, znajomych, kolegów, współwięźniów. Rubryki dokumentów odnosiły się m.in. do miejsca urodzenia ofiar, miejsca ich zamieszkania w czasie okupacji, zawodu oraz okoliczności śmierci. Mieszczą opisy ostatnich chwil życia najbliższych.

 

W listopadzie 1945 r. Róża Nass przekazała pracownikom WŻKH informację o okoliczności śmierci brata, Erwina Gichnera: „Umarł z głodu. Był zupełnie nieubrany, chodził całą zimę w cienkim pasiaku, był wycieńczony i wiedział, że umiera”. O śmierci Frymety Halpern w obozie Bergen Belsen informował jej zięć: „Pracowała w kuchni i wzięła w płaszczu kilka kartofli. Lagerführer znalazł je u niej podczas rewizji i pobił strasznie, tak, że męczyła się jeszcze kilka dni i po tygodniu zmarła”.

Pośród kilkudziesięciu eksponatów prezentowanych na wystawie znajdują się grafiki, obrazy autorstwa ocalałych i świadków Zagłady, dokumenty wytworzone przez WŻKH w Krakowie, książki wydane przez placówkę oraz obiekty odnalezione w trakcie prac archeologicznych prowadzonych na terenie obozu zagłady w Bełżcu i obozu Plaszow –  dwóch głównych miejsc męczeństwa krakowskich Żydów. Obiekty te znajdują się obecnie w zbiorach Państwowego Muzeum na Majdanku oraz Muzeum Krakowa. Ekspozycję uzupełniają liczne fotografie.

Zapraszamy do zwiedzania wystawy oraz do udziału w wydarzeniach towarzyszących wystawie.
Kurator wystawy
Katarzyna Kocik
Ceny biletów na wystawę
Bilet normalny 16.00 zł
Bilet ulgowy 12.00 zł
Bilet rodzinny 30.00 zł
Bilet grupowy 12.00 zł
Bilet grupowy ulgowy 11.00 zł
Karta Dużej Rodziny (bilet normalny) 8.00 zł
Krakowska Karta Rodzinna (bilet normalny) 8.00 zł
Karta Kraków dla Dużej Rodziny "N" (bilet normalny) 8.00 zł
Karta Kraków dla Dużej Rodziny "N" (bilet ulgowy) 6.00 zł
Legitymacja działacza opozycji (zamieszkałego na terenie Krakowa) 1.00 zł
Oprowadzanie od grupy plus koszt biletów wstępu na wystawę100.00 zł
Na wystawie czasowej nie obowiązuje dzień wolny od opłat za wstęp.
Wystawę czasową można zwiedzić w cenie biletu wstępu na wystawę stałą „Kraków - czas okupacji 1939-1945”.

Mecenas:

Logo Wodociągi Miasta Krakowa S.A.

Partner wystawy:

Nagrania MP3 audiodeskrypcja obiektów

Nagrania MP3 audiosdeskrypcja przestrzeni wystawy

Powiązane oddziały

Powiązane aktualności