Krakowska koronka klockowa – żywe dziedzictwo

W 2026 roku mija dziesięć lat od wpisania krakowskiej koronki klockowej na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Z tej okazji Stowarzyszenie Koronczarek Ziemi Krakowskiej wraz z Muzeum Krakowa – Centrum Interpretacji Niematerialnego Dziedzictwa zaprasza na wystawę „Krakowska koronka klockowa – żywe dziedzictwo”.

Wpis na Krajową listę obejmuje nie tylko zachowane przedmioty czy historyczne wzory, lecz przede wszystkim wiedzę i umiejętności przekazywane pomiędzy kolejnymi osobami. Krakowska koronka klockowa pozostaje właśnie taką żywą praktyką.

Ważne miejsce w historii krakowskiego koronkarstwa zajmują Olga Szerauc, Zofia Dunajczan i Jadwiga Węgorek, których działalność i projekty przyczyniły się do zachowania i rozwoju tej techniki. Istotną postacią dla badań nad polskim koronkarstwem jest również Maria Modés-Dudrewiczowa – wcześniej dyrektorka szkoły koronkarskiej w Zakopanem, a po przejściu na emeryturę związana z Krakowem. Własnym nakładem wydawała tu metodyczne podręczniki poświęcone różnym technikom koronkarskim. Jej dorobek jest obecnie przedmiotem dalszych badań i prób rekonstrukcji historycznych wzorów.

Współczesne środowisko depozytariuszek tworzy kilkanaście aktywnie zajmujących się koronką kobiet, a Stowarzyszenie Koronczarek Ziemi Krakowskiej zrzesza około 20 osób. Wiedza i umiejętności przekazywane są indywidualnie oraz podczas regularnych wspólnych spotkań warsztatowych, służących nauce, wymianie doświadczeń i pracy nad wzorami.

Na wystawie prezentowane są prace współczesnych krakowskich koronczarek. Obok realizacji wykorzystujących historyczne wzory znalazły się rekonstrukcje oraz projekty autorskie. Pozwala to zobaczyć różne sposoby podejmowania tradycji: od zachowania i przekazywania historycznych umiejętności po samodzielne projektowanie oraz ponowne odczytywanie dawnych rozwiązań technologicznych.

Rekonstrukcja historycznej koronki może być czymś więcej niż odtworzeniem jej wyglądu. Analiza źródła i wzoru, rozpoznanie splotów, dobór materiału, odtworzenie sposobu prowadzenia nici i rozwiązywanie problemów wykonawczych pozwalają sprawdzać w praktyce informacje zachowane w dawnych wzornikach i podręcznikach. Praktyka wykonawcza staje się w ten sposób narzędziem poznawania historycznego warsztatu koronczarskiego.

Dziesięć lat po wpisie krakowska koronka klockowa pozostaje tradycją przekazywaną, praktykowaną, badaną, rekonstruowaną i twórczo rozwijaną.

Miejsce: Muzeum Krakowa – Pałac Krzysztofory, I piętro, sala poświęcona strojowi krakowskiemu.

Godziny otwarcia: Wystawa dostępna w godzinach otwarcia wystawy stałej w Pałacu Krzysztofory

Organizator: Muzeum Krakowa, Stowarzyszenie Koronczarek Ziemi Krakowskiej