EDUKATORIUM: Sztuka edukacji – edukacja sztuki

Sympozjum to kolejna odsłona cyklu spotkań zapoczątkowanych w roku 2023. Realizowane jest przez Muzeum Krakowa (MK) oraz Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej (UKEN) na podstawie wiążącej obie instytucje umowy o współpracy. Sympozjum jest też forum do dyskusji i kształtowania kierunku przyszłych działań oraz prezentacji efektów zrealizowanych przedsięwzięć na styku środowiska muzealnego i uniwersyteckiego. Jest też przestrzenią aktywności Centrum Badań Muzeologicznych, które działa przy UKEN.

Charakterystycznym rysem cyklu konferencji jest dyskusja nad wielowymiarowością edukacji realizowanej w muzeach, przez muzea i z ich inicjatywy we współpracy i przy wsparciu środowisk akademickich kształcących przyszłe kadry muzealne.

Jednym ze stałych elementów spotkań jest wręczanie certyfikatów przewodnickich studentom, którzy w poprzednim roku akademickim ukończyli kurs Ekspozycje muzealne Muzeum Krakowa realizowany na UKEN.

Tegoroczna, już IV edycja Edukatorium (data: 6 listopada 2026 r., piątek, miejsce: Pałac Krzysztofory), poświęcona będzie sztuce edukacji oraz edukacji o sztuce – rozumianym jako spotkanie teorii z praktyką, badań z doświadczeniem, studentów i wykładowców oraz instytucji z ich odbiorcami. Chcemy wspólnie zastanowić się nad tym, jak współcześnie mówić o sztuce, jak uczyć jej interpretacji i świadomego odbioru oraz w jaki sposób budować doświadczenie, rozwijać wrażliwość i zachęcać do aktywnego uczestnictwa w kulturze.

Do udziału zapraszamy przedstawicieli środowiska akademickiego, muzealnego oraz studentów, aby wspólnie podjąć dyskusję o współczesnych wyzwaniach edukacji artystycznej. Chcemy odpowiedzieć na pytania: jak dziś uczyć o sztuce – zarówno w muzeum, jak i na uczelni – aby nie tylko przekazywać wiedzę, lecz także kształtować doświadczenie, rozwijać kompetencje interpretacyjne i zachęcać do aktywnego uczestnictwa w kulturze? Jaką rolę odgrywają dziś muzea, uczelnie i przestrzeń miejska w procesie edukacji artystycznej? Studentów z kolei chcemy zapytać, jak chcieliby w przyszłej pracy wykorzystywać dziedzictwo artystyczne w swoich działaniach edukacyjnych, społecznościowych czy popularyzatorskich.

W panelu eksperckim skoncentrujemy się na nowych perspektywach kształcenia oraz wyzwaniach związanych z przygotowaniem przyszłych artystów, edukatorów, animatorów kultury i muzealników. Interesują nas zwłaszcza wystąpienia dotyczące takich zagadnień, jak np:
– współczesne modele kształcenia na kierunkach artystycznych i ich dostosowanie do zmieniających się potrzeb instytucji kultury
– dydaktyka sztuki i edukacji wizualnej – jak uczyć interpretacji i świadomego odbioru sztuki
– współpraca uczelni z muzeami jako element kształcenia praktycznego studentów
– przygotowanie przyszłych artystów – edukatorów i animatorów kultury
– projektowanie działań edukacyjnych wokół sztuki – od teorii do praktyki
– wykorzystanie nowych technologii, mediów cyfrowych i sztucznej inteligencji w edukacji artystycznej
– rozwijanie kompetencji społecznych i komunikacyjnych absolwentów kierunków artystycznych
– badania nad odbiorem sztuki i edukacją muzealną jako inspiracja dla programów dydaktycznych.

Godz. 9.00–9.45
Rozpoczęcie sympozjum i uroczyste wręczenie certyfikatów przewodnickich studentom

Wystąpienia:
p.o. Rektor UKEN: dr hab. Wojciech Bąk, prof. UKEN
dr hab. prof. UKEN Konrad Meus, Dyrektor Instytutu Historii i Archiwistyki UKEN
dr Michał Niezabitowski, Dyrektor MK

Panel ekspercki
godz. 9.45–11.15

1. Elżbieta Kaproń, Maja Dobkowska, Małopolski Instytut Kultury, Młodzież i sztuka. Obserwacje i wnioski z projektów realizowanych przez Małopolski Instytut Kultury w Krakowie

2. Dr Natalia Buchta, Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie, „Abyś żył w ciekawych czasach”. Edukacja artystyczna w obliczu ciągłej zmiany

3. Prof. dr hab Piotr Jargusz, Wydział Sztuki, Instytut Malarstwa i Edukacji Artystycznej UKEN, Obrazy Uliczne Piotra Jargusza. Wymiar artystyczny, edukacyjny i społeczny. Sztuka jako praktyka/ sytuacja edukacyjna.

Przerwa kawowa

Panel muzealny
godz. 11.45-13.15
Moderowanie: Maria Masternak (Muzeum Fotografii w Krakowie)

1. Katarzyna Maziarz-Górka Muzeum Narodowe w Krakowie – Projekt uŻyj muzeum, czyli sztuka do rąk własnych. Partycypacja młodzieży w praktyce

2. Michał Hankus, Muzeum Krakowa, Kamienica Hipolitów – Sztuka współczesna jako edukacyjny klucz do przeszłości i teraźniejszości

3. Anna Magiera, Muzeum Krakowa – Architektura to również sztuka komunikacji – o nauce uważnego patrzenia

4. Ewa Dyga, Bunkier Sztuki – Stacja Kreacji – sztuka, zabawa i sensoryczność. O budowaniu współczesnej edukacji muzealnej poprzez doświadczenia

Dyskusja

Przerwa obiadowa - 13.15 - 14.00

Panel studencki
godz. 14.00-15.30
Moderowanie: dr Michał Grabowski

1. Oliwia Batkiewicz, Biznesowe Wykorzystanie Dziedzictwa Kulturowego, IHiA UKEN – Sztuka w erze cyfrowej: nowe technologie jako narzędzie edukacji i promocji artefaktów muzealnych

2. Adam Ożarowski, Turystyka Historyczna i Muzealnictwo, IHiA UKEN – Historia zapisana pędzlem: edukacyjna rola malarstwa historycznego na przykładzie twórczości Jana Matejki

3. Celina Wojtanowska, Wydział Sztuki UKEN – Kierunek: sztuka współczesna – akademia poza schematem?

4. Mateusz Mika, Biznesowe Wykorzystanie Dziedzictwa Kulturowego, IHiA UKEN, Plakat i rzeźba jako narzędzia w edukacji historycznej – osobista perspektywa

Dyskusja

Zakończenie sympozjum